Verwarring over wetmatigheid van wonen in toeristische complexen.

Gedurende de ‘Universidad del verano’; een gerespecteerd informatief jaarlijks forum van erkende experts, die ditmaal in de eerste week van juli plaats vond in hotel Gloria Palace te San Agustin, werden de messen geslepen om de wetmatigheden over het gebruiksrecht van een appartement of bungalow binnen dit toeristenoord in het juiste formaat te snijden.
Vele buitenlanders met name hebben daarover zo hun eigen mening, die meestal stoelt op zoals de Engelsen zeggen ‘wishfull thinking’. Zij verenigden zich in de “PALT”. 

Het jarenlange gedoogbeleid heeft voor veel verwarring en misvatting gezorgd, waarbij onder anderen makelaars, advocaten en zelfs sommige notarissen lang niet altijd alles met naam en toenaam onder de aandacht hebben gebracht van veelal EU-kopers die met een blik op de toekomst een onderkomen kochten op de warmste, mooiste en veilige plek, dus op ons eiland.
Vanaf 2020 is dit helemaal in een stroomversnelling gekomen. 

Die woning alhier, gepland voor de oudere dag van de EU-kopers, die voorlopig door menigeen nu nog wordt benut voor illegale verhuur onder het mom van “vivienda vacacional”, temeer omdat dit toch niet effectief werd gecontroleerd, maar nu dus ‘pas op de plaats’, want de nieuwe regionale en Cabildo overheid, werd wakker geschud op grond van de cijfers en schrok zich rot van de omvang en houdt vast aan het wapen van de boete(doening) voor dit overmatig  ‘oneigenlijk gebruik’ zoals ook elders in Europa speelt. 

Eerst even wat juridische en gouvernementele woorduitleg.
De pikorde in de bevoegdheden beginnen in de Spaanse staatswet (eventueel met EU interpretatie), dan de Canarische regionale regering, het Cabildo – de Eilandraad, de Ayuntamiento – Gemeente en dan de Vereniging van Eigenaren. Daarnaast zijn er de vele normen van bevoegd gezag van Energie, Watervoorziening en Gezondheidbewakers.

Ongeveer 3% van het eilandoppervlak is in het zuiden in de jaren 60 bestemd als akker voor toeristische groei en hoop op een betere toekomst. De tomaten en de bananen alleen waren niet langer de ambitie van alle Canariërs. Inmiddels is het toerisme grofweg gezegd in directe vorm goed voor 35% BNP en werkgelegenheid en als we aan alle nevenactiviteiten denken, kunnen we dat bijna verdubbelen en niet te vergeten de geplaagde belastingbetaler van de legale activiteit, die moet toezien hoe de ander naast hem illegaal VV verhuurd en vaak niet aan alle fiscale verplichtingen voldoet.
Hand in hand in het plaatje met de havenactiviteiten van de hoofdstad.

De gestage inkomsten van de eigenaren van die appartementen en bungalows in het zuiden zorgden destijds voor studiemogelijkheden voor de jeugd en deed de oorsprong van het toerisme in de hoofdstad deels verpauperen.
Oorlog, crisis hier of daar, slecht beheer, verkeerde zuinigheid en onwil om te investeren in hergebruik cq renovatie zorgden voor versplintering binnen die eenheid van het eerste uur. In de bestemmingsplannen van de diverse overheden was het best redelijk duidelijk en met wetswijzigingen voor de nodige discipline werd getracht de boel ordentelijk bij elkaar te houden. Gedogen en juridisch gekissebis zorgden voor achteruitgang in het imago van het succes van het eerste uur, temeer omdat inmiddels Meloneras en Mogan met de bouw van geweldige hotels dat geheel een ander aanzien gaven.

Helaas, de overheid verwaarloosde deels de infrastructuur en vergat woningen te bouwen voor de beroepsbevolking, die nu niet direct een toeristisch appartement van 40m2 als onderkomen ziet voor hun gezin met 2 kinderen en een hondje.

De regel dat een toeristisch gedefinieerd grondstuk met een als zodanig geregistreerd toeristisch gebouw of bungalowpark in principe alles in een gekozen hand legde voor het beheer, werd her en der onderuit gehaald. Daarmee begon voor sommigen hier en ook van buitenaf, de EU burger, de kans op een droom stekje. De eerste golf was bij de invoering van de euro en daarmee de kans op een witwasbeurt.
Er werd hen weinig in de weg gelegd. Weg was, in de praktijk, de regel dat in een geregistreerde toeristenaccommodatie in beginsel, niet gewoond kon worden.

De ‘amnestiewet’ van 2017 gedoogde nu op papier, dat degene die er vóór deze datum volledig zelf woonde (koop of huur), mocht blijven tot het eind van zijn of haar tijd, want daarna moest die unit in beginsel weer toeristisch worden.
De omgeving en vooral infrastructuur van de aanvankelijke parel van het zuiden werd verwaarloosd, zie de bouwskeletten van winkelcentra etc.
De toeristensector kreeg het steeds moeilijker om orde op zaken te houden, want (semi-) permanent wonen en voor een vakantie twee weken onderdak zijn, is bijna onverenigbaar in vele aspecten en gaf bonje op diverse fronten.

De nieuwe overheid die vorig jaar aantrad, zag in dat er orde op zaken moest worden gesteld. Regionale en Eilandraad top én experts op juridisch, economisch gebied en ruimtelijke ordening, zeiden ‘tot hier en niet verder, en nu een stapje terug!’.
De locoburgemeester Marichal van San Bartolomé de Tirajana (bestuurlijke gemeente die geheel toeristisch Maspalomas Costa Canaria omvat) had vóór de verkiezingen een strategische zet gedaan door de PALT vereniging steun toe te zeggen. Let wel, laat die EU burger nu actief en passief stemrecht hebben.

Voor wat hoort wat, dus is er wapengekletter op het institutioneel vlak. De maarschalk, de vertaalde naam van de loco burgemeester, nam de strijdbijl ter hand in de hoop daarmee op nog een stap hoger in de lokale hiërarchie.
Zelfs binnen de Canarische partijdiscipline zijn er verschillende interpretaties over de te volgen weg, net zoals nu In Nederland.
Over sommige dingen zijn ze het over het geheel met elkaar eens. Gebouwen op toeristische geplande grond binnen het gemeentelijke bestemmingsplan, die in de loop der jaren volledig zijn benut als perceel en een geheel woonblok, denk aan gebouw Los Molinos tegenover het postkantoor, worden ‘geherdefinieerd’.

Een appartement of bungalow nu kopen binnen een complex dat nog wél de eenheid van geregistreerde toerisme-activiteiten heeft, die koper valt nu sowieso buiten de boot van onbekommerd wonen. 

Dit schaakspel krijgt een vervolg, zeker te weten.

Daarnaast valt het wel te betwijfelen of dit zonnig verblijf in de toekomst de garantie kan bieden op alles dat de ouderen van dagen nodig hebben. Mantelzorg van de locoburgemeester wellicht.

Tom Smulders

Scroll naar boven