Het Salto de Chira-Soria project is een prestigieus waterkrachtproject op Gran Canaria dat fungeert als een gigantische batterij voor duurzame energie.
Het Chira-Soria-project ligt in het binnenland van Gran Canaria en wordt beschouwd als een belangrijk onderdeel van de energietransitie van de Canarische Eilanden. Het combineert een moderne pompwaterkrachtcentrale met een ontziltingsinstallatie voor zeewater. Bezoekers krijgen de kans om een spectaculair berglandschap te ervaren waar traditionele reservoirs en toekomstgerichte energie-infrastructuur samenkomen.
Het pronkstuk van het Salto de Chira pompwaterkrachtcentrale-project is een omkeerbare waterkrachtcentrale, gelegen tussen de twee reservoirs Chira (bovenbekken) en Soria (onderbekken) in de bergen van het zuidwesten van het eiland. Water wordt tussen de twee bekkens verplaatst via ondergrondse leidingen en een rotsgrot om elektriciteit op te wekken of energie op te slaan.
De geïnstalleerde capaciteit bedraagt circa 200 megawatt, wat overeenkomt met ongeveer 36 procent van de huidige piekbelasting van Gran Canaria. De goedgekeurde opslagcapaciteit is circa 3,2 tot 3,5 gigawattuur. Dit is voldoende om het elektriciteitsnet van het eiland gedurende enkele uren van stroom te voorzien.
Het Salto de Chira-project wordt uitgevoerd door Red Eléctrica met een lening van € 300 miljoen van de Europese Investeringsbank (EIB). De totale investering zal naar verwachting € 400 miljoen bedragen.
De bouw van de waterkrachtcentrale van Chira (CHB) begon in 2022, met een beoogde voltooiing in 2026. Door vertragingen is het echter onwaarschijnlijk dat deze deadline gehaald zal worden. In januari 2026 was er nog veel werk onafgewerkt aan het Soria-reservoir en was de ontziltingsinstallatie bij Arguineguin ook nog lang niet voltooid. Desondanks bevat het Chira-reservoir nu voor het eerst meer water dan normaal.
Hoe de pompwaterkrachtcentrale hernieuwbare energie opslaat:
Het principe is fysiek eenvoudig: tijdens perioden met veel wind en zonne-energie wordt water vanuit het lager gelegen Soria-reservoir naar het Chira-bekken gepompt, dat ongeveer 300 meter hoger ligt. Zo wordt het water opgeslagen en kan dit later in de vorm van energie gebruikt worden.
Als de vraag naar elektriciteit toeneemt of als er weinig wind en zon is, stroomt het water terug naar beneden en drijft turbines aan die generatoren van elektriciteit voorzien. Zoals typisch is voor moderne pompwaterkrachtcentrales, ligt het algehele rendement van het systeem tussen de 70 en 80 procent, wat betekent dat een groot deel van de energie-input wordt hergebruikt.
Om dit in perspectief te plaatsen: één kubieke meter water (1.000 liter) dat van een hoogte van 300 meter naar beneden stroomt, kan theoretisch ongeveer 0,82 kWh elektriciteit produceren. In de praktijk kan men rekenen op ongeveer 0,7 kWh per kubieke meter.
Het voordeel van pompwaterkrachtcentrales is dat ze, in tegenstelling tot batterijopslag, geen gebruik maken van kritische chemicaliën. Bovendien heeft dit type centrale een extreem lange levensduur. Het is een investering voor de lange termijn.
Bijdrage van het Chira-Soria-project aan de energietransitie
Gran Canaria beschikt al over talrijke windmolenparken en zonne-energiecentrales, voornamelijk in het oosten van het eiland. Hun aandeel wordt momenteel echter beperkt door schommelingen in het elektriciteitsnet en een gebrek aan opslagcapaciteit. Het Chira-Soria-project zal dit verbeteren door overtollige hernieuwbare energie direct te sparen en terug te leveren aan het net wanneer dat nodig is.
Volgens berekeningen van de netbeheerder kan de centrale de productie van hernieuwbare elektriciteit op het eiland vanaf de ingebruikname met ongeveer 37 procent verhogen. Tegelijkertijd zal het gemiddelde aandeel van de vraag dat door hernieuwbare energiebronnen wordt gedekt naar verwachting stijgen tot ongeveer 51 procent, met aanzienlijk hogere percentages gedurende individuele uren, en de jaarlijkse CO₂-uitstoot zal naar verwachting met ongeveer 20 procent dalen.
De zeewaterontziltingsinstallatie als waterbron
Een belangrijk onderdeel van het project is een zeewaterontziltingsinstallatie aan de zuidkust bij Arguineguín. Deze is nauw verbonden met de energie-infrastructuur van dit project. Deze installatie levert het systeem gezuiverd zeewater, dat via pompstations en een pijpleiding bergopwaarts naar de reservoirs wordt getransporteerd.
De installatie maakt gebruik van omgekeerde osmose en heeft een dagelijkse productiecapaciteit van ongeveer 7.800 kubieke meter ontzout water. Dit garandeert een langdurige watervoorziening voor de werking van het reservoir en kan in de toekomst ook bijdragen aan de regionale waterzekerheid. Vanwege de hoge zomertemperaturen moet rekening worden gehouden met een aanzienlijke verdamping uit de meren.
Milieutechnologie: Omgaan met pekel en zeewater
Het ontziltingsproces laat een sterk geconcentreerd pekelwater achter als bijproduct, dat niet zomaar ongefilterd in zee kan worden geloosd. Om de milieubelasting van de kust te minimaliseren, wordt het pekelwater bij Chira-Soria op grotere diepte teruggevoerd via twee onderwateruitlaten met Venturi-diffusers.
Deze speciale sproeiers zorgen ervoor dat de zoutconcentratie zich snel mengt met het omringende zeewater, waardoor de impact op zeeorganismen zo laag mogelijk blijft. Het daadwerkelijke effect van dit soort lozingspunten hangt echter af van de daaropvolgende operationele procedures en regelmatige monitoring van de waterkwaliteit.
Ontziltingsinstallaties zijn overigens geen nieuwigheid op de Canarische Eilanden. In het noorden en oosten van de eilanden zijn al ontziltingsinstallaties in bedrijf die het gewonnen water in het drinkwaternet pompen.
Voordelen voor elektriciteitsnetten op eilanden en het klimaat
Het project heeft tot doel een aantal belangrijke uitdagingen van een geïsoleerd eilandennetwerk aan te pakken.
Verhoogde leveringszekerheid:
Het opslagsysteem zorgt ervoor dat het systeem beter kan reageren op schommelingen en de afhankelijkheid van fossiele brandstofcentrales en brandstofimport vermindert.
Meer hernieuwbare energie:
Overschotten van wind- en zonne-energie hoeven minder vaak te worden afgeschakeld, maar kunnen worden opgeslagen en naar behoefte worden ingebracht.
Lagere uitstoot en kosten:
Het gebruik van lokaal opgewekte hernieuwbare energie verlaagt de brandstofkosten en de CO₂-uitstoot en verhoogt de energieonafhankelijkheid van de archipel.
Voor bezoekers van Gran Canaria is het project een indrukwekkend voorbeeld van hoe een vakantieregio zowel een laboratorium voor de energietransitie als een toeristische bestemming kan zijn.
Als u foto’s heeft van de meren dan willen wij die graag hier publiceren.