residencia.jpg

Wat is de residencia en wanneer moet je resident worden in Spanje?

Als je langer dan 183 dagen per jaar aaneengesloten in Spanje woont, wordt je gezien als vaste inwoner. Je bent dan wettelijk verplicht je in te schrijven in het Registro de Residente Permanente, “Register van Permanente Inwoners”. Dit wordt ook wel residencia genoemd.

Als je nog geen NIE (Número de Identidad de Extranjero, letterlijk “Buitenlanderidentiteitsnummer”) hebt op het moment van inschrijving als residente permanente, krijg je er dan een toegewezen. Je hoeft niet apart een NIE aan te vragen.

Mogelijk heb je een NIE nodig terwijl je niet van plan bent langer dan 183 dagen per jaar aaneengesloten in Spanje te verblijven. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn als je een tweede woning wilt kopen. Lees dan ons artikel over het aanvragen van een NIE nummer. Als je niet weet wat een NIE nummer is, raden we je ook aan dat artikel te lezen.

Resident worden in Spanje betekent niet dat je de Spaanse nationaliteit aanvraagt. Het paspoort of de identiteitskaart van je land van herkomst blijft je officiële identiteitsbewijs. Wel krijg je een groen kaartje om aan te tonen dat je in Spanje woonachtig bent. Dat kaartje gebruik je in combinatie met je officiële Belgische of Nederlandse identiteitsbewijs. Wanneer je de residencia voor het eerst aanvraagt is dit voor 5 jaar geldig. Na die 5 jaar kan je je als permanente resident in laten schrijven. Hiervoor volg je dezelfde procedure als beschreven in dit artikel.

Fiscaal resident

Als je meer dan 183 dagen per jaar in Spanje verblijft, moet je naast je inschrijving in het Registro de Residente Permanente ook fiscaal resident worden. Dit betekent dat je dan je inkomstenbelastingen in Spanje moet betalen. Er zijn belastingverdragen gesloten tussen Europese landen om te voorkomen dat je in meerdere landen een belastingaanslag krijgt. Je betaalt dus slechts een keer belasting, ook al ben je in meerdere landen woonachtig geweest en heb je daar inkomsten gehad.

Welke voorwaarden zijn er verbonden aan het verkrijgen van de residencia?

Zoals we al gezien hebben, is de eerste voorwaarde om resident te worden dat je 183 dagen per jaar of meer aaneengesloten in Spanje verblijft. Om er zeker van te zijn dat je geen last wordt voor de sociale dienst, zijn er nog een aantal andere vereisten. Deze vereisten hebben te maken met je inkomsten en met ziektekosten. Het spreekt voor zichzelf dat als je niet aan deze vereisten voldoet, je in principe ook niet langer dan drie maanden aaneengesloten in Spanje mag verblijven.

Werknemers en zelfstandigen

Als je in Spanje werkt, gaat men er vanuit dat je voldoet aan de vereisten voor wat betreft je inkomen. Dit geldt voor zowel werknemers in loondienst, als voor zelfstandigen die in Spanje ingeschreven staan in het handelsregister. Omdat je als werknemer ook automatisch in het Spaanse ziekenfonds zit, heb je voldoende dekking van je ziektekosten. Je hoeft dan dus alleen aan te tonen dat je in Spanje werkt. Zie de paragraaf over documenten om te weten hoe je dat doet.

Werknemers en zelfstandigen die voldoen aan de voorwaarden om zich in te kunnen schrijven als vaste inwoner van Spanje, doen dit door middel van het formulier EX-18.

Personen zonder inkomen in Spanje

Indien je geen inkomen hebt in Spanje, moet je aantonen dat je in je eigen onderhoud en dat van je familie kunt voorzien. Dit kan door middel van alle mogelijke vormen van inkomen.

Inkomsten uit uitkeringen en pensioen komen het meeste voor. In 2022 moet een eenpersoonshuishouden beschikken over een jaarinkomen van € 5.808,04. Indien een huishouden uit 2 personen bestaat, is het vereiste jaarinkomen € 9.873,66. Voor elk extra familielid komt daar € 4.065,62 bij. Let op: deze bedragen zijn niet gebaseerd op de reële kosten van het levensonderhoud, maar het minimale inkomen waarboven men geen recht meer heeft op aanvullende uitkeringen van de sociale dienst.

Inkomsten uit kapitaal worden eveneens geaccepteerd, bijvoorbeeld gespaard vermogen of zelfs onroerend goed. Je dient hier wel schriftelijk bewijs van te overleggen.

Naast de beschikking over een minimuminkomen, moet je verzekerd zijn voor ziektekosten. Je moet dus aan kunnen tonen dat je gedekt bent door een buitenlands ziekenfonds of een mutualiteit (België), of een particuliere zorgverzekering (Nederland). In de paragraaf over documenten leggen we uit hoe je geacht wordt dit aan te tonen.

De persoon die voldoet aan deze voorwaarden, schrijft zich in als vaste inwoner met het formulier EX-18.

Studenten

Als je als student naar Spanje komt, moet je ingeschreven staan bij een door de overheid erkende onderwijsinstelling. Daarnaast moet je ook in dit geval aantonen over voldoende inkomsten te beschikken en verzekerd te zijn tegen ziektekosten, zoals hierboven uitgelegd. Als je deelneemt aan een Europees uitwisselingsprogramma, zoals bijvoorbeeld Erasmus, wordt ervan uitgegaan dat je aan deze laatste voorwaarden voldoet. Je hoeft dan verder geen bewijsstukken voor inkomsten of ziektekosten te overleggen.

Studenten schrijven zich in als vaste resident door middel van formulier EX-18.

Familieleden

Ook familieleden van de kostwinner die de residencia aanvraagt, komen in aanmerking om resident te worden in Spanje. Het gaat dan over de volgende familiebanden:

  • Een partner waarmee een huwelijk of een geregistreerd partnerschap is aangegaan.
  • Kinderen tot 21 jaar van de persoon zelf of van de partner waarmee een huwelijk of geregistreerd partnerschap is aangegaan.
  • Kinderen ouder dan 21 jaar die afhankelijk zijn van de persoon zelf of van de partner waarmee een huwelijk of geregistreerd partnerschap is aangegaan. Deze kinderen moesten al afhankelijk zijn in het land van herkomst.
  • Ouders van de persoon zelf of van de partner waarmee een huwelijk of geregistreerd partnerschap is aangegaan.

Familieleden die zelf ook uit de EU komen, volgen dezelfde procedure voor de aanvraag als de hoofdaanvrager, maar kunnen deze procedure pas doorlopen als de hoofdaanvrager al in is geschreven. Zij moeten namelijk een kopie van de certificado de registro van de hoofdaanvrager bij hun aanvraag voegen.

Familieleden (partners) uit een land buiten de EU moeten formulier EX-19 invullen.

Uitschrijven in Nederland of België

Als je in Spanje de residencia aanvraagt, moet je je uitschrijven bij de burgerlijke stand van de gemeente in België of Nederland waar je tot dan toe woonachtig was. Hierbij moet je het nieuwe woonadres in Spanje opgeven. Indien dat een tijdelijk adres is, is het in principe voldoende op te geven dat je naar Spanje bent vertrokken.

Als je verzuimt je uit te schrijven, kan dit allerlei negatieve gevolgen hebben. Belastingtechnisch kan je dan bijvoorbeeld voor verrassingen komen te staan, maar ook op andere gebieden zijn er onverwachte en onaangename consequenties. Deze zijn er zowel aan de Nederlandse of Belgische kant, als aan de Spaanse kant.

Welke documenten zijn er nodig voor het inschrijven als resident?

Voor het aanvragen van de residencia zijn de volgende documenten vereist:

  • Formulier EX-18 (hoofdaanvrager en familieleden met EU-nationaliteit) of formulier EX-19 (familieleden van buiten de EU) in tweevoud.
  • Duidelijke kopie van het paspoort of de identiteitskaart.
  • Empadronamiento, een geldig inschrijvingsbewijs bij een (Spaanse) gemeente. Indien het om de inschrijving van een familielid gaat, moet zowel de hoofdaanvrager als het familielid op de empadronamiento vermeld staan.
  • Indien je inkomen in Spanje geniet:
    • In loondienst:
      • Arbeidscontract of certificado de empleo waarop de gegevens van het bedrijf staan. Hierop moeten onder andere de NIF en het nummer van de seguridad social staan. Òf:
      • Vida laboral, een uittrekstel van je arbeidsverleden (in Spanje) van de sociale dienst. Òf:
      • Een ander officieel bewijs dat je ingeschreven bent bij en afdraagt aan de sociale dienst.
    • Als zelfstandige:
      • Inschrijving in het handelsregister (registro mercantil), òf
      • Bewijs van inschrijving bij de sociale dienst. Je kan ook een machtiging aan de Spaanse staat geven om deze inschrijving zelf na te trekken.
  • Indien je geen inkomen in Spanje geniet:
    • Bewijsstuk(ken) dat je over voldoende inkomsten geniet om voor de hele familie in het onderhoud te kunnen voorzien. Het bedrag waarover je moet beschikken is afhankelijk van de samenstelling van de familie. Hieronder vallen onder andere de volgende documenten:
      • In geval van pensioen of uitkering(en): bewijs van de uitkeringsinstantie met de hoogte van het maandelijks te ontvangen bedrag.
      • In geval van inkomsten uit kapitaal: alle mogelijke bewijsstukken die dit onderbouwen zoals eigendomsaktes, kopiën van effectieven, etc.
    • Bewijsstukken dat jij en al je familieleden gedekt zijn voor ziektekosten. Dit toon je aan door document S1/formulier 121 aan te vragen bij je zorgverzekering, ziekenfonds of mutualiteit.
  • Indien je student bent:
    • Bewijs van deelname aan een Europees Uitwisselingsprogramma, òf:
    • Bewijs van inschrijving aan een door de overheid erkende onderwijsinstelling èn alle documenten die ook gevraagd worden aan personen die geen inkomen in Spanje genieten.
  • Twee recente pasfoto’s.
  • Formulier 790-12, voor het betalen van de leges/tax.

Voor de familieleden die meekomen met de kostverdiener, worden ook de volgende documenten gevraagd:

  • Huwelijksakte of geregistreerd partnerschap niet ouder dan 3 maanden en in het Spaans vertaald. Indien dit document wel ouder is, dan moet er een empadronamiento bij worden gevoegd waaruit blijkt dat iedereen op hetzelfde Spaanse adres ingeschreven staat.
  • Geboorteaktes van de kinderen.
  • Een kopie van het paspoort van de hoofdaanvrager.
  • Een kopie van de certificado de registro van de hoofdaanvrager.
  • Bewijsstukken dat de kostverdiener in hun onderhoud voorziet.
  • Zorgverzekering op hun eigen naam.

Het is goed mogelijk dat de ambtenaar die de aanvraag aanneemt, ook de originelen van de documenten van de hoofdaanvrager wil zien.

Hoe schrijf je je in als resident in Spanje?

Kosten

In 2022 kost het inschrijven in de Registro de Residente Permanente € 12,00.

Afspraak

Je dient je persoonlijk in te gaan schrijven als resident. Je kan niet iemand machtigen om dit voor je te doen. Het inschrijven doe je bij een commisariaat van de Policía Nacional in de provincie waar je woont.

Het inschrijven gaat op afspraak. Die afspraak maak je via deze link. In het eerste scherm selecteer je de provincie waar je de afspraak wilt maken.

Op het tweede scherm laat je in het eerste veld cualquier oficina staan. In het menu Trámites cuerpo nacional de policía kies je Policía – Certificado de Registro de Ciudadano de la U.E.

De pagina daarna geeft je informatie over deze aanvraag. Als je dan entrar klikt, kan je de afspraak maken. In het volgende scherm selecteer je bovenaan pasaporte en daaronder moet je je naam, je paspoortnummer en soms nog wat meer gegevens invoeren. Als je al een NIE hebt, dan selecteer je dat bovenaan dit scherm, en geef je je NIE in.

In het scherm daarna selecteer je solicitar cita, “afspraak maken”. Daarop krijg je een scherm met een menuutje waarin alle kantoren staan waar nog een afspraak beschikbaar is. Selecteer er eentje, en daarna geeft de site je de mogelijkheid een dag en een tijdstip te selecteren.

Omdat de vraag naar afspraken erg groot is, kan het zijn dat geen enkel kantoor in je provincie nog de mogelijkheid biedt. Het is daarom belangrijk om vanaf aankomst meteen te proberen een afspraak te maken, en dit elke dag opnieuw te doen tot je er eentje hebt. Het heeft geen zin om het in een andere provincie te proberen, je moet je namelijk verplicht inschrijven in de provincie waar je woont. Ook kan een gestor dit niet voor je doen. Je moet je immers inschrijven in eigen persoon. Wel kan een gestor helpen de afspraak te maken.

Procedure

Voordat je naar het commisariaat gaat op de vastgelegde dag en tijd, ga je met document 790-12 naar een bankagentschap om de leges te betalen. Als je een rekening hebt bij een Spaanse bank, ga dan naar een kantoor van die bank. In sommige gevallen kan je contant betalen. Meestal vragen ze echter een betaling per kaart. In de bank zetten ze een stempel op het formulier als betalingsbewijs. Er zijn banken die weigeren deze operatie te doen als je geen rekening bij ze hebt lopen. Ga dan net zo lang naar een andere bank, totdat je een agentschap hebt gevonden die het wel voor je wil doen.

Met het gestempelde document 790-12 en de rest van het dossier ga je naar het politiebureau. Daar wordt de aanvraag afgerond. Je krijgt meteen het groene document mee, het Certificado de Registro de Residente Permanente. Hier staat ook je nieuwe NIE op, als je er nog geen had.

Hoe ziet het bewijs van inschrijving als residente eruit?

Het Certificado de Registro de Residente Permanente is een groen document. Hier staat ook je NIE nummer op.

In sommige regio’s van Spanje is dit certificaat een A-4 dat je in z’n geheel bij je moet dragen. In andere regio’s heeft dit A-4 een uitneembaar gedeelte ten grote van een bankkaart, zodat je het makkelijker in je portemonnee bij je kunt dragen. Omdat dit een stukje papier is dat maar aan 1 kant geplastificeerd is (en dan niet de kant met je gegevens erop), is het een zeer kwetsbaar document. Het raakt snel beschadigd en de letters vervagen met het gebruik. Hoewel het officieel niet mag, zijn er veel mensen die dit kaartje plastificeren.

Disclaimer

Deze informatie is verzameld door vrijwilligers van de NVC die geen speciale kennis hebben. Ondanks het feit dat wij zorgvuldig zijn kunt u geen rechten ontlenen aan deze publicatie en kan het zijn dat deze informatie inmiddels achterhaald is.

De informatie-pagina's van de NVC zijn constant in beweging en u speelt daarin ook een rol. Heeft u een op- of aanmerking? Kunt u aanvullen? Weet u meer? Vertel het ons! Nederlanders helpen Nederlanders!